Netherlands

Loading

Bloedeloze patstelling: debatteren om niet te verliezen

Acht lijsttrekkers, één theater, geen toneelspel. Zo wordt het Carré-debat op zijn website aangekondigd. De drie hoofdredacteuren van de organiserende nieuwsorganisaties RTL, BNR en Elsevier prijzen hun debat daaronder aan met woorden als onderscheidend, genadeloos en spannend. Na een campagne die nauwelijks meer kleur vertoonde dan het grauwe weer van dit eerste voorjaarsweekend, zou dit een hoogtepunt moeten worden waar de ware politieke junkie echt naar uitkijkt. Maar de meest besproken persoon op de dag na het grootste televisiedebat van deze campagne is … Diana Matroos. U weet wel!??!

Theatraal format
Dat een presentatrice feitelijk alle aandacht in de media opeist zegt veel. In de eerste plaats is het veelzeggend voor het sterk theatraal geregisseerde format van het debat. Minidebatjes bepaald door loting brengen niet de scherpste tegenstellingen tegenover elkaar. De ’45 seconden’-statements brengen geen verdieping van bekende partijmantra’s. En de rode loper-een-op-eentjes met Diana Matroos worden vooral gedomineerd door een interviewstijl die met name in de eerste helft de partijleiders erg kort houdt. Zij brengt daarmee de partijleiders voor de publieke opinie zelfs in zodanige positie dat ze als underdog worden gezien! Daarmee leidt ze het grootste applaus van de avond niet naar een verpletterend inhoudelijk statement, maar naar 50+-leider Krol die haar als eerste op haar plaats wist te zetten.

Spelen om niet te verliezen
Op de tweede plaats ontsnapt ook dit grootste debat uiteindelijk niet aan de bloedeloze patstelling die de campagne vanaf het begin al domineert. Door de afwezigheid van Rutte en Wilders in het begin van de campagne, heeft Buma van het CDA uiteindelijk een stevige positie op rechts ingenomen. Links is vanaf het begin sterk verdeeld geweest. Er tekenen zich deze campagne geen echte winnaars af, er is geen tweestrijd ontstaan. Doordat PVV, VVD en SP elkaar feitelijk hebben uitgesloten, is het kabinet van middenpartijen zo realistisch dat er niet meer gespeeld wordt om te winnen, maar vooral om niet te verliezen. En daarbij wordt ook het gestrekte been opvallend gemeden; de toekomstige partner moet immers vooral niet echt geblesseerd raken.

Spuit 11
Slechts af en toe wordt er wat harder gespeeld. Over het eigen risico in de zorg roept Buma verbaasd tegen Asscher: ”Vier jaar geregeerd, ieder jaar het eigen risico omhoog en nou komt spuit 11 en die zegt het eigen risico gaat naar nul”. Aangevoerd door het SP-idee van een Nationaal Zorgfonds roeren de partijen en de media zich actief in het zorgdebat. Een fundamenteel debat over netto maximaal 385 euro per jaar, die al dan niet door het collectief of door de ‘gebruikers’ moet worden opgebracht, ontvouwt zich.

Karig pensioendebat
Het pensioendebat komt er ook in Carré helaas maar karig vanaf. Na het uitwisselen van de bekende AOW-oneliners wil Krol de discussie doorpakken naar de tweede pijler problematiek. Hij heeft zijn eerste argumentatie over de verplichte rekenrente voor pensioenfondsen nog niet eens volledig uitgesproken, als onder aanvoering van Thieme van de Partij voor de Dieren een collectieve rem gezet wordt op deze verdieping. “Daar begrijpt toch niemand iets van mijnheer Krol” is voldoende voor de debatleider om de discussie verder te stoppen.

Wie voeden onze zwarte zwanen?
Het pensioenveld wordt nog altijd gedomineerd door een verplichte deelname aan de diverse bedrijfstakpensioenfondsen. Meer dan 70% van de werknemers heeft hiermee te maken. Is dit een systeem dat past binnen de marktwerking die onze economie verder zo domineert?

Deelnemers begrijpen inderdaad weinig van pensioen en ervaren geen enkele vorm van zeggenschap. De pensioenen op hun overzichten blijken niet waardevast, ondanks hoge gemiddelde rendementen op historisch grote beleggingsportefeuilles. Ze lezen verhalen over hoge beloningen voor fondsdirecties en uitvoeringskosten die 70x hoger liggen dan die van de AOW. Voor de modale medewerker betekent hun deelname wel een verplichte netto eigen bijdrage die kan oplopen tot wel 1.600 euro (!) per jaar. Waarom wordt het pensioendebat niet net zo fel en open gevoerd als het zorgdebat? Voeren we op deze manier niet vooral zelf onze zwarte zwanen?

In de Aon Verkiezingsmonitor heeft Aon de standpunten van de politieke partijen met betrekking tot pensioenen op een rij gezet.