Netherlands

Loading

Pensioenstelsel van de toekomst ligt voor het grijpen [deel 1]

Door Hans Rekker

Een toekomstbestendig pensioenstelsel is eenvoudiger te realiseren dan wordt gedacht. In vier blogs lichten pensioenspecialisten van Aon toe hoe.

Het was het ideale moment om de pensioenwetgeving fundamenteel aan te pakken. De partijen aan de formatietafel vroegen ook expliciet om input vanuit ‘de polder’. Des te pijnlijker is het dat werkgevers en werknemers het binnen de SER niet eens konden worden over de pensioenen. Het risico is levensgroot dat het maatschappelijke draagvlak verdampt nu de economische zon weer begint te schijnen. En dat is zonde, want het systeem hoeft helemaal niet op de schop. Met een aantal relatief eenvoudige wijzigingen ziet de toekomst er voor ons sterke pensioenstelsel rooskleurig uit.

Pensioenwet is te zwart/wit
De hele discussie over pensioenhervorming was er waarschijnlijk niet geweest als er geen kortingen en beperking van indexatie waren geweest. En dat is precies een van de belangrijkste knelpunten. De huidige pensioenwet is te zwart/wit: een uitkeringsregeling (defined benefit) is onderdeel van één geheel, met één risicodeling en één rendement. Maar een pensioenfonds vertegenwoordigt geen homogene groep deelnemers. Jongere deelnemers kunnen en willen veel meer risico nemen, omdat hun beleggingshorizon langer is. Zit het economisch even tegen, dan hebben zij nog jaren om dat te herstellen. Dat is anders voor oudere deelnemers: die willen zeker zijn van hun pensioen. En die willen dus juist minder risico’s nemen met hun pensioengeld.

Het enige alternatief dat de huidige pensioenwet biedt, is een spaarregeling waarbij afspraken worden gemaakt over de te betalen premie (defined contribution). Op de pensioendatum wordt het gespaarde kapitaal in een klap omgezet naar pensioen. Ook dat leidt tot zorgen voor de deelnemers, omdat zij erg afhankelijk zijn van de economische omstandigheden op het moment van pensionering.

Risico’s beperken door op te splitsen
Door het kapitaal van een pensioenfonds op te knippen in tweeën, blijven de voordelen van beide regelingen behouden en worden de risico’s voor oudere deelnemers tegelijkertijd beperkt. Eén deel van het kapitaal is voor de actieve deelnemers. Zij kunnen met een offensief beleggingsbeleid meer rendement behalen. Op de datum van pensionering wordt het kapitaal omgezet naar het tweede deel van het fonds: de kring van gepensioneerden. Daarin wordt minder risicovol belegd, wat een stabielere dekkingsgraad tot gevolg heeft. De omzetting van de ene naar de andere kring kan op zo’n manier gebeuren dat het weinig effect heeft op de dekkingsgraad van beide onderdelen. Hoe dat precies zit, leest u in het rapport Pensioen 2.1: het nieuwe geluid van Aon Hewitt.

Het voordeel van zo’n systeem is dat het voor pensioenfondsen makkelijker is door te voeren. Voor de wetgever betekent dit een relatief kleine aanpassing. Deelnemers hebben een regeling die beter aansluit op hun situatie en de solidariteit binnen het systeem blijft behouden. Werkgevers kunnen bovendien een pensioenregeling aanbieden waar werknemers weer blij van worden.

Pas op voor teleurstelling
We moeten nog even geduld hebben voordat we weten wat de nieuwe coalitie heeft afgesproken over de pensioenen. Maar het slechtste wat we nu kunnen doen, is het dossier parkeren. Laten we niet een nieuwe ronde van kortingen afwachten voordat we de broodnodige aanpassingen aan ons pensioenstelsel doen.