Netherlands

Loading

Stuwschade bij Grave

Tijdslijn

Op donderdagavond 29 december is de stuw in de Maas bij Grave door een aanvaring beschadigd. Lees alle gebeurtenissen in deze tijdslijn.

Beeldmateriaal
Klik op onderstaande afbeelding voor een visuele weergave van de tijdslijn.

29 december, 19.30 uur - Duitse reder Gefo, met Tsjechische schipper, heeft met binnenvaartschip - geladen met Benzeen - in dichte mist aanvaring op de Maas met Stuw bij Grave.

Het gaat om vijf beschadigde jukken, waarvan er drie vervangen moeten worden en er twee herstelbaar zijn. Er is ook behoorlijke schade aan de betonnen onderwaterconstructie van de stuw.

Uiteraard is er een ballenlijn bovenstrooms bij stuw Grave, het schip is daar dwars doorheen gevaren. Ballenlijn ligt er als markering. Het kan hooguit recreatievaartuigen keren en is niet berekend op het keren van grote schepen. Alle andere signaleringen zijn niet waargenomen door de schipper.

Sinds de realisatie van de stuw Grave (1928) is een calamiteit van deze omvang niet eerder voorgekomen. Per jaar passeren zo’n 9000 schepen de sluis die naast de stuw gelegen is.

De keersluis van het sluiscomplex Heumen is op donderdag 29 december rond middernacht gesloten. De ebdeuren van de schutsluis zijn op vrijdag 30 december om 02.30 uur gesloten. De eerste focus van het crisisteam bij het incident lag op het inventariseren van de situatie en de schade aan het met benzeen geladen vrachtschip en de schade aan de stuw in Grave.

Toen de situatie duidelijker werd, is meteen gekeken naar vervolgeffecten, zoals voor het waterpeil op het Maas-Waalkanaal en is geoordeeld dat de sluisdeuren gesloten dienden te worden. De keersluis is vervolgens gesloten. De schutsluis heeft echter ebdeuren die zeer zelden gesloten worden, enkel in geval van ijsgang. Deze ebdeuren zijn niet ingericht op een snelle sluiting, hiervoor dienen ter plaatse fysieke handelingen vanaf een schip te worden verricht. Met het sluiten van beide sluisdeuren is een verdere daling van het waterpeil van het Maas-Waalkanaal tussen Heumen en Weurt voorkomen. Op het moment dat deze dicht waren was het waterpeil 1,1 meter gezakt.

Omdat de stuw het waterpeil in de Maas en het Maas-Waalkanaal regelt, daalde het waterpeil in de rivier en in het kanaal. Hierdoor ligt de scheepvaart op een traject van 28 kilometer stil en zijn bedrijven niet bereikbaar. Bij Gennep kwamen woonbootbewoners in de problemen omdat hun woonarken scheefzakten.

31 december - Er komen berichten naar buiten dat er geen noodmaatregelen te treffen zijn. Rijkswaterstaat (RWS) stelt dat de schade daar te groot voor is.

RWS geeft aan dat onduidelijk is waarom de schipper alle waarschuwingen heeft gemist. Gefo meldt dat de Tsjechische schipper zeer ervaren is en aangedaan is door de schade. De schipper is terug naar Tsjechië.

2 januari - RWS overweegt toch een tijdelijke waterkering neer te leggen voor de kapotte stuw. Of dat haalbaar is, wordt nog onderzocht. Een van de eisen aan zo'n ‘tijdelijke waterkerende maatregel’ is dat die binnen 48 uur afbreekbaar moet zijn. Als de Maas ineens meer toevoer krijgt van regen- of smeltwater, kan het waterpeil in de rivier namelijk snel stijgen. Veiligheid staat voorop, benadrukte RWS dinsdag.

Schade - Verschillende partijen melden zich met voornamelijk financiële schade:

  • verladers
  • baggeraar / zand- en grindhandel
  • veerdienst
  • binnenvaartschippers
  • terminals
  • jachthavens
  • woonboten

Kamervragen - Tweede Kamerleden Martijn van Helvert en Jaco Geurts (CDA) hebben Kamervragen gesteld over de gevolgen van de aanvaring van de stuw bij Grave. De Kamerleden willen opheldering van minister Melanie Schultz van Haegen (VVD) van Infrastructuur en Milieu over onder meer de mogelijk gebrekkige communicatie tussen de veiligheidsregio's en de betrokken gemeenten.

Inmiddels verschijnen er foto’s van door de lage waterstand droog liggende schepen.

5 januari - Persconferentie van RWS waarbij inzicht wordt gegeven ten aanzien van reparatie (tijdelijk en structureel), hoogwaterdreiging, acties om waterpeil geleidelijk omhoog te brengen, etc.)

6 januari - Media berichten over ‘blunder bji RWS’. Onderaannemer van RWS zou veel te laat de sluizen hebben dicht gezet na de aanvaring als gevolg waarvan het lage waterpeil ontstaan is.

FD is voorzichtig met het overnemen van deze berichtgeving aangezien de woordvoerder RWS voorlopig ontkent.

Nagenoeg alle media nemen ‘blunder bij RWS’ over met verwijzing naar commentaar van de woordvoerder.

Aansprakelijkheid RWS - Pieter de Haan denkt dat RWS op verschillende punten kan worden aangesproken. RWS is verantwoordelijk voor het te laat dichtzetten van de sluis en er worden ook mogelijkheden onderzocht om RWS aan te spreken op slechte verlichting, beveiliging, voorzorgmaatregelen, etc. aangezien de impact van het verschil in waterstand niet geheel onvoorzien is.

Menselijke fout? - De Gelderlander bericht: Een radarscanner zendt pulsen uit die worden teruggekaatst door bijvoorbeeld een schip of een boei. Of een stuw. Op het moment dat ze door een radarontvanger worden gesignaleerd is dat op een beeldscherm in de stuurhut te zien. “Dat werkt nog nauwkeuriger dan de navigatie in een auto", zegt Van Reem (BLN Schuttevaer). “Het kan bijna niet anders dan dat hier sprake is geweest van een menselijke fout."

Van Reem denkt dat de ligging van de sluis bij Grave mogelijk een reden voor een vergissing kan zijn geweest. “Het schip had voor Grave al diverse stuwen gepasseerd. Bij die stuwen ligt de sluis steeds aan de linkeroever. In Grave is dat anders. Daar ligt de sluis rechts van de stuw. Maar dat is speculeren. Met de kaarten en de radar aan boord moet het niet kunnen gebeuren. Daarbij zijn de gele ballen op de ballenlijn 400 meter voor de stuw waar het schip doorheen is gevaren ook voorzien van radarreflectoren."

Of de 52-jarige Slowaakse schipper onder invloed was ten tijde van het ongeval, is nog steeds niet duidelijk. De uitslag van de bloedproef laat volgens de politie nog op zich wachten.

Onafhankelijk onderzoek - Rijkswaterstaat, gemeenten, veiligheidsregio's en waterschappen laten een extern onderzoek uitvoeren naar het stuwongeluk in Grave. Duidelijk moet worden wat er goed en fout ging bij de bestrijding van de bijna-ramp. Ook de aanpak van de dalende waterstand in Maas en Maas-Waalkanaal wordt bekeken.

10 januari - Tijdelijk stenen dam - Achter de geramde stuw in Grave wordt een tijdelijke dam aangelegd om het waterpeil in de Maas omhoog te krijgen. Dat heeft RWS dinsdagochtend bekendgemaakt. Duur van de werkzaamheden is twee weken.

11 januari - Schoonmaken bodem Maas - RWS is begonnen met het schoonmaken van de bodem van de Maas en het Maas-Waalkanaal. Nu die watergangen deels zijn drooggevallen door het ongeluk bij de stuw van Grave, is zichtbaar geworden dat er veel afval op de waterbodem ligt.

Dat kan gevaarlijk zijn voor de scheepvaart als de Maas en het kanaal weer bevaarbaar zijn, aldus een woordvoerster van de dienst.

Broadspire - Dit bedrijf, onderdeel van Crawford & Company, biedt schadelijdende partijen hulp aan bij samenstelling en behandeling claim op basis van ‘no cure no pay’.

12 januari - VNO-NCW - De stremming op de Maas door de aanvaring van de stuw in Grave kost het bedrijfsleven minimaal 2,5 miljoen euro per week. Volgens VNO-NCW in Limburg moeten de bedrijven de schade grotendeels zelf dragen. De schade wordt volgens de werkgeversorganisatie niet vergoed door de verzekering van de schippers.

Belangenverenigingen roepen de provincies Limburg en Noord-Brabant op om samen aan de minister van Infrastructuur en Milieu te vragen om bedrijven zoveel mogelijk schadeloos te stellen.

13 januari – RWS Informatie bijeenkomst - Rijkswaterstaat gaat geïnteresseerden vrijdagavond informeren over de noodoplossing die is bedacht om het waterpeil op de Maas tussen Grave en Sambeek op peil te brengen.

Rijkswaterstaat is met nv De Scheepvaart tot overeenstemming gekomen dat de 6 sluizen in het Albertkanaal ook op zondag bediend worden. In eerste instantie is afgesproken dat de komende 2 zondagen (15 en 22 januari) de sluizen tussen 06.00u en 18.00 uur bediend worden.

De verwachting is dat hierna de tijdelijke dam bij Grave gereed is en scheepvaartverkeer via de Maas weer mogelijk is.

16 januari – Woonboten Paesplas - De woonboten en andere schepen in de Paesplas bij Gennep drijven sinds zondagmiddag 15 januari weer. Ze zijn allemaal op een plek verankerd waar ze zullen blijven drijven als de waterstand van de plas weer gelijk is aan de Maas.

Rijkswaterstaat start zondagmiddag met het laten dalen van de waterstand, totdat het weer gelijk is aan de Maas. Daarna kan gestart worden met het afbreken van de mobiele dijk, die sinds vrijdag 13 januari de toegang tot de plas afsloot, waardoor er water kon worden overgepompt vanuit de Maas naar de plas.

'Schandalig dat Rijkswaterstaat niet 24/7 doorwerkt bij stuw Grave' stelt Ton Paulus op nu.nl. Paulus heeft een veerdienst tussen Cuijk en Mook, maar moest deze stilleggen. Rijkswaterstaat erkent dat de werkzaamheden dit weekend stilliggen. “Doordat er nu heel veel toevoer is van water is er een te sterke stroming ontstaan. Het is niet veilig om te werken. Graafmachines staan niet stevig op de boten en ook het materiaal kan niet veilig gebruikt worden."

Gelderlander - Grave is aan ramp ontsnapt. Dat zegt calamiteitenexpert Paul Scheepers. Hij is als toxicoloog verbonden aan het Radboudumc in Nijmegen. Volgens Scheepers was het risico op een zware explosie niet ondenkbaar. Een eventuele explosie zou volgens de toxicoloog met een enorme schokgolf gepaard zijn gegaan, vergelijkbaar met de kracht van de vuurwerkramp in Enschede. Volgens hem zou 'de bemanning van de tanker het niet hebben overleefd'. Volgens hoogleraar Ira Helsloot van de Radbouduniversiteit zou de Maas, als de 2,5 miljoen liter benzeen in één keer de rivier in was gestroomd, 'van Grave tot aan Rotterdam een dode rivier zijn geworden'. Chemicus Tom Bloemberg denkt dat de sterfte beperkt zou zijn gebleven tot Grave en een gebied van enkele kilometers stroomafwaarts.

Gelderlander – “Niet zo gek veel aan de hand” De vijf Slowaakse opvarenden hielden tot twee keer toe vol dat er niet zo gek veel met hen en het schip aan de hand was. Sterker nog, ze wilden liever aan boord van de Maria Valentine blijven en de schade de volgende ochtend, bij daglicht, inspecteren.

Omroep Brabant - Tientallen mensen op info-avond van RWS over kapotte stuw Grave. Mensen zijn boos op Rijkswaterstaat over eventuele claims. Alles wat in Grave is gebouwd is van ons belastinggeld," zegt een bezoeker boos. "De reparatie zal ook weer van onze belastingcenten zijn. Waarom zegt Rijkswaterstaat: wij zijn de grootste gedupeerde, dus wij hebben de eerste claim?"