Netherlands

Loading

Column Fine Art Magazine Tableau | april 2015

VALS

tableau april         tableau april
Caravaggio, De Valsspelers, 1594         ? , De Valsspelers, (Foto: Sotheby’s)

Geen echte, dat was onlangs het oordeel van het High Court in Londen in een geruchtmakende rechtszaak over een schilderij. In het geding was de vraag of de Italiaanse oude meester Caravaggio (1571–1610) wel of niet zelf een tweede versie van zijn schilderij ‘De Valsspelers’ heeft gemaakt.

In 2006 had ene Lancelot William Thwaytes het schilderij, in de familie sinds 1962, ter veiling aangeboden aan veilinghuis Sotheby’s. Zij kwalificeerden het als een kopie, gemaakt door een volger van Caravaggio, van het origineel dat in het Kimbell Art Museum in Fort Worth in de Amerikaanse staat Texas hangt. Het werk werd verkocht voor GBP 42.000. So far so good.
Totdat in 2007 de nieuwe eigenaar Sir Denis Mahon, een verzamelaar en Caravaggio-kenner, op diens 97-ste verjaardag verklaart dat het schoongemaakte en gerestaureerde schilderij een echte Caravaggio moet zijn. Vervolgens liet hij het verzekeren voor GBP 10 miljoen.

Thwaytes, volgens de rechtbank ‘absolutely horrified’ door deze ontwikkeling, sprak vervolgens Sotheby’s aan. Zijn advocaten betoogden dat de oude meester-experts van het veilinghuis nalatig waren geweest voorafgaand aan de verkoop in 2006. Zij hadden immers niet onderkend dat het een echte Caravaggio betrof. Daarin heeft de Londense rechter nu geoordeeld dat de experts van Sotheby’s niets te verwijten valt.
Zij hebben de nodige zorgvuldigheid betracht in het onderzoeken van het werk en zo de conclusie mogen trekken dat het geen echte Caravaggio is.

Een verondersteld echt werk dat een anonieme kopie of misschien zelfs een vervalsing blijkt te zijn: het zijn risico’s die zich in de kunstwereld voordoen. Kun je je daarvoor ook verzekeren? Het antwoord is: nee.
Een kunstverzekering biedt van alle soorten verzekeringen weliswaar één van de meest uitgebreide dekkingen. Zo goed als alle risico’s die leiden tot beschadiging of verlies van het werk zijn ‘van spijker tot spijker’ verzekerd. Maar de polis biedt geen garantie op de echtheid van kunstwerken, noch een compensatie voor het financiële nadeel daardoor.
Interessant is wel de bijzondere omstandigheid in de Caravaggio-zaak. De koper had het werk tenslotte voor een hoge waarde verzekerd. Als het schilderij zou worden gestolen, zou de verzekeraar dan toch het bedrag moeten uitkeren? Dat hangt van een aantal factoren af. In sommige voorwaarden van kunstverzekeringen wordt het risico van valsheid expliciet uitgesloten. Als dat niet zo is dan kan een rol spelen hoe het werk is geaccepteerd door de verzekeraar. Als dat met een taxatierapport van een deskundige taxateur is gebeurd, dan bestaat de kans dat de belangen van de verzekeringnemer onder de polis worden beschermd. Mits de klant absoluut te goeder trouw blijkt te zijn!

Al met al reden genoeg om niet alleen bij de aankoop, maar ook het verzekeren van kunst u te laten adviseren door deskundigen. Een gespecialiseerde makelaar in kunstverzekeringen is bij uitstek in staat uw belangen te behartigen.

En hoe is het met Sir Denis afgelopen, zult u zich misschien afvragen. Wel, die heeft de afloop niet meer kunnen meemaken. Hij overleed in 2011 op honderdjarige leeftijd. Mocht u zelf willen oordelen of hij het misschien toch goed had gezien, het schilderij, nu eigendom van zijn erfgenamen, is in bruikleen bij het Museum of the Order of St John in London. Kunt u daar een keer kijken. En wie weet heeft de onstuimig levende Caravaggio wel zelf valsgespeeld met een ‘echt’ nep-meesterwerk….

Marcel Schreuder