Netherlands

Loading

Column Fine Art Magazine Tableau | mei/juni 2015

TRANSIT

tableau april         tableau april
Kunsttransport?                      Henri Matisse, L’Escargot / De slak, 1953, Tate Modern Gallery

Het schoot me opeens te binnen. Het beeld van deze Matisse rechtop in de laadbak van een in Washington DC rijdende pick-up truck. Vastgezet met een touwtje. Met de ‘goede’ kant naar achteren, zodat het achterop komend verkeer een blik heeft op kunst, in plaats van op de weg. Een foto die we in presentaties gebruiken als ludiek beeld van kunsttransport, zoals het niet moet. En nu stond ik in het Stedelijk Museum Amsterdam voor het origineel van ‘L’Escargot’, een van de monumentale knipselwerken van Matisse. Het werk is in bruikleen van Tate Modern Gallery, London, voor de grootste overzichtstentoonstelling van het werk van Henri Matisse (1869 – 1965) in Nederland ooit: De oase van Matisse. Het was een beroepsmatige associatieve gedachte tijdens het genieten van deze prachtige tentoonstelling, die mij er toe brengt met u te delen welke aspecten van transport van kunst van belang zijn in het kader van verzekeren. Valt het onder de dekking, hoe vindt het plaats en welke eisen stellen verzekeraars eraan?

Een volledige kunstverzekering biedt dekking voor risico’s tijdens verblijf en transport. Hierbij geldt het principe ‘van spijker tot spijker’. Zodra de eerste handelingen worden gepleegd om het kunstwerk te verplaatsen, het van de spijker halen van het schilderij of optillen van een beeld, is de dekking van kracht. Dit geldt met name bij het verzekeren van kunstwerken voor de duur van de bruikleenperiode. De dekking omvat dan het transport naar het museum waar de tentoonstelling plaatsvindt, de zogenaamde ‘venue’, de periode van verblijf aldaar en het retourtransport. In deze praktijk van museaal bruikleenverkeer worden tijdens het traject conditie checks uitgevoerd. Het uitlenende museum wil er zeker van zijn dat het werk op het moment dat het bij hen vertrekt onbeschadigd is. Bij binnenkomst in het bruikleen nemende museum wordt ook daar de conditie gecontroleerd en in een rapport vastgelegd. Mocht er later schade aan het werk blijken te zijn dan is zodoende te herleiden of en wanneer de schade tijdens de verzekeringsduur is ontstaan. Bij kunstwerken van musea stellen verzekeraars als voorwaarde dat het transport wordt uitgevoerd door een professionele vervoerder. Die zijn gespecialiseerd in het omgaan met kunstwerken. Zo hebben zij onder meer kisten met verstelbaar binnenwerk ontwikkeld, waardoor de verpakking op maat kan worden gemaakt, zonder dat nog voor elk schilderij een unieke kist moet worden gemaakt. Kostenbesparend en duurzaam. Als algemene bepaling geldt veelal in de voorwaarden van kunstverzekering dat de verpakking deugdelijk moet zijn. Is deze evident ontoereikend - en de verzekerde is daar zelf debet aan - dan kan dat voor de verzekeraar reden zijn voor afwijzing van de schade die tijdens en door het transport is ontstaan.

De komende zomermaanden zullen ook velen van u ‘in transit’ zijn. Op weg naar zonnige oorden of dichter bij huis, dagjes erop uit om van vrije tijd te genieten. Misschien een mooie gelegenheid om Matisse in het Stedelijk te gaan zien! De tentoonstelling loopt tot 16 augustus. Natuurlijk zijn er ook diverse andere mooie tentoonstellingen en collecties te zien in de vele musea die Nederland rijk is. En mocht u niet alleen genieten van kijken, maar ook iets in een galerie of kunsthandel kopen, zorg dan voor een deugdelijk vervoer van het werk. En overweeg het belang van een kunstverzekering. Maar bovenal, waar u ook naar toe gaat, ik wens u goede reis en wel thuis!

Marcel Schreuder