Netherlands

Loading

Column Fine Art Magazine Tableau | oktober 2015

FINISHING TOUCH

‘Why on earth would he do that? He has ruined a masterpiece!’ Een mooie scene uit ‘Mr. Turner’. Deze film van Mike Leigh uit 2014 vertelt het verhaal van de laatste levensjaren van de Britse kunstenaar J.M.W. Turner (1775 – 1851). Hij wordt al op 15-jarige leeftijd toegelaten tot de Royal Academy of Art. Later verwerft hij faam dankzij zijn fraaie landschappen en zeegezichten. Turner wordt gezien als de ‘schilder van het licht’ en betekent voor Groot-Brittannië wat Rembrandt voor ons land is.

In de genoemde scene smeert Turner, gespeeld door de Britse acteur Timothy Spall, een dot rode verf op een zeegezicht. Tot grote ontsteltenis van de omstanders. Vervolgens halveert hij de vlek met één veeg en tovert zodoende deze om tot een boei, deels zichtbaar achter een golf. De hand van de meester.


Acteur Timothy Spall als J.M.W. Turner

In de film is de klodder verf de finishing touch van de kunstenaar. Maar wat als een schilderij echt wordt beklad of beschadigd? Wat kan een kunstverzekering dan betekenen? En wat maakt de dekking van deze specifieke verzekering onderscheidend?

Een kunstverzekering biedt zogenaamde ‘all risks’ dekking. Daarbij zijn alle mogelijke risico’s gedekt. Op enkele oorzaken na, zoals een bestaand eigen gebrek van het kunstwerk. Beschadigt een bezoeker - per ongeluk of misschien zelfs kwaadwillend - het kunstwerk, of vindt er een schade plaats tijdens transport, dan is dit dus gedekt. Zoals bij elke verzekering worden bij materiële schade de reparatiekosten vergoed. Maar een kunstverzekering gaat verder.

In eerste instantie bepaalt een onafhankelijk expert of en hoe het werk kan worden gerestaureerd. Dat gebeurt in samenspraak met de eigenaar, de restauratoren en indien mogelijk ook de kunstenaar. Zij nemen daarbij alle aspecten van het kunstwerk in ogenschouw. Het restaureren van een scheur in het doek van een ‘oude meester’ is immers heel wat anders dan het herstellen van een deuk in uw auto! Het is dan ook belangrijk dat de verzekeringsmakelaar, de verzekeraar en de expert gespecialiseerd zijn in het verzekeren van kunst en het afwikkelen van schades aan kunstwerken.

Afhankelijk van het resultaat van een restauratie, biedt een kunstverzekering ook een uitkering voor waardevermindering. Een restauratie wordt namelijk onderdeel van de historie van het kunstwerk, de zogenaamde ‘provenance’. En dit kan leiden tot een lagere marktwaarde. De finishing touch van een kunstverzekering is dat ook de waardevermindering wordt vergoed.

Overigens, het zeegezicht met de ‘rode touch’ heeft de titel ‘Helvoetsluys; the City of Utrecht, 64, Going to Sea’ (1832) en hangt in het Tokyo Fuji Art Museum. Maar zo ver hoeft u niet te reizen om een meesterwerk van Turner te zien. De dubbeltentoonstelling ‘Gevaar & Schoonheid - Turner en de traditie van het sublieme’ in Rijksmuseum Twenthe en Museum de Fundatie biedt de unieke gelegenheid om van 5 september 2015 tot en met 3 januari 2016 het werk van Turner in Nederland te bewonderen.

Ik wens u veel kijkplezier in Enschede en Zwolle en – wellicht in de voorbereiding op de tentoonstelling – thuis op de bank bij het kijken naar de film!

Marcel Schreuder