Netherlands

Loading

AGRC Risk Impact: macro-economische en mondiale risico’s dichterbij dan ooit

Editie Februari 2016

Risk Impact is een uitgave van Aon Global Risk Consulting (AGRC), waarin de actuele risico’s en hun potentiële impact voor het Nederlands bedrijfsleven worden besproken. Wat speelt er in de wereld, wat betekent dit voor u en wat kunt u doen om de impact op uw bedrijf te beheersen en beperken?

Globalisering haalt ogenschijnlijk ‘verre’ risico’s in rap tempo dichterbij. Dat internationale ontwikkelingen ook steeds vaker onze nationale economie en organisaties rechtstreeks raken, blijkt onder meer uit twee rapporten die afgelopen maand uitkwamen. Daarin stellen Aon Benfield en de OECD vast dat klimaatrisico’s en belastingwetgeving wereldwijd sterk voelbaar zijn.

Ook medische risico’s blijven zelden tot binnen de landsgrenzen beperkt. Het meest actuele voorbeeld is het Zika-virus, waarvan de impact niet alleen fysiek maar ook economisch verstrekkend kan zijn. U vraagt zich wellicht af: kan ik mijn bedrijf op deze risico’s voorbereiden?

Het antwoord is ja. In deze editie van de AGRC Risk Impact leest u wat de mogelijkheden zijn.

Klimaatverandering: de financiële gevolgen
Klimaatverandering zorgt wereldwijd voor steeds meer natuurrampen zoals overstromingen en stormen. Vooral in dichtbevolkte gebieden loopt de schade daarbij steeds hoger op – in begin 2016 waren wereldwijd al miljoenen euro’s met natuurgeweld gemoeid (“Global Catastrophe Recap January 2016”, Aon Benfield).

Maar het is niet alleen de rechtstreekse financiële schade die bij dit soort catastrofes steeds vaker torenhoog blijkt. Wat ook opvalt is dat natuurrampen zich steeds vaker geografisch gezien ver laten voelen. De logische oorzaak is het groeiende aantal internationaal verweven toeleveringsketens en verregaande handelsrelaties. Productieprocessen kunnen volledig stil komen te liggen als cruciale leveranciers in een getroffen gebied bij een natuurramp of calamiteit worden geraakt.
U vraagt zich wellicht af: hoe kan ik mijn bedrijf hiertegen wapenen? Een kritische selectie van toeleveranciers is een belangrijke eerste stap. Stel uzelf de volgende vragen.

  • Staat de (belangrijkste) productielocatie van uw leverancier in een aardbevings- en/of overstromingsgebied? Hoe ‘gevoelig’ is het betreffende gebied voor natuurgeweld en andere calamiteiten, uitgaande van de historie?
  • Welke maatregelen heeft uw leverancier en/of (lokale) overheid getroffen ter bescherming tegen natuurgeweld? Zijn deze maatregelen nog steeds van toepassing en worden ze ook nageleefd? Check dit regelmatig, bijvoorbeeld door het opvragen van rapportages bij externe controle-instanties.
  • Welke uitwijkmogelijkheden heeft u als de productielocatie van uw leverancier door een catastrofe wordt geraakt? Heeft hij in dat geval andere fabrieken beschikbaar? Zo nee, kunnen andere leveranciers desgewenst hun productie opschalen?

Eerlijk is eerlijk: ook met de ‘juiste’ leveranciers blijven natuurgeweld en klimaatverandering een moeilijk te vangen risico. De Europese Centrale Bank (ECB) stelt in een recent rapport zelfs dat verduurzaming tot financiële instabiliteit op macro-economisch niveau kan leiden. Het argument is dat olie-, gas-, kolen- en stroombedrijven voor een fors deel (ca. een derde van de wereldwijde leenmarkt) met schulden zijn gefinancierd. Een abrupte overgang naar een koolstofarme economie kan daardoor tot grote kredietverliezen leiden. De afgelopen jaren hebben uitgewezen wat daarvan de gevolgen kunnen zijn: een gebrek aan vreemd vermogen leidt tot uitstel van investeringen. Dat kan een strop zijn voor talloze bedrijven.

De les voor u is om deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Zo houdt u de impact van klimaatverandering en natuurgeweld beperkt tot een storm in een glas water.

Belastingen en captive-verzekeraars
Starbucks is veelvuldig in het nieuws sinds het bedrijf een vestiging in Nederland heeft. Die vestiging is ook onderdeel van de belastingplanning van de multinational. Maar de belastingregels staan op het punt om grondig te veranderen.

Het Base Erosion and Profit Shifting (“BEPS”)-project van de OECD wordt gezien als de grootste verandering in belastingheffing onder multinationals in tientallen jaren. De eerste anti-BEPS-richtlijnen worden op dit moment ingevoerd onder het Nederlandse EU-voorzitterschap. Hoewel het zomaar nog enkele jaren kan duren voordat alle aanbevelingen zijn overgenomen, is het van groot belang om al dit jaar op de nieuwe belastingregels voorbereid te zijn.

BEPS heeft naar verwachting ook een grote impact op de captive-industrie (de in-house verzekeringsmaatschappijen van grotere organisaties). Reden is dat captives kritisch worden beoordeeld op ‘over-winsten’, en juist dit soort belastingtactieken krijgen extra aandacht onder BEPS. Het ligt in de lijn der verwachting dat toezicht op de toegevoegde waarde van een captive strenger wordt.

Dankzij BEPS komt de lat voor strategische risicofinanciering opnieuw een stuk hoger te liggen. Meer dan ooit is het zaak om risicofinanciering en verzekeringen met fiscale zaken en anderzijds met operaties en management in lijn te krijgen. Ook besluitvorming op het juiste niveau, een vaste inrichting en transfer pricing (het waarderen van interne transacties) zijn van belang. Al jaren verhuizen captives van buitenlandse fiscale constructies naar het thuisland van organisaties. Die trend zal onder BEPS alleen maar doorzetten.

Ondertussen is het voor u de hoogste tijd om de invloed van BEPS voor uw organisatie te onderzoeken. Een tip: vraag ook hulp van externe experts. Zij kijken met een frisse en nuchtere blik naar uw bedrijf.

Hoe het Zika-virus de economie raakt
Met de uitbraak van Ebola nog vers in ons geheugen, heeft het Zika-virus de wereld opnieuw laten schrikken. Het virus, dat in Zuid-Amerika uitbrak en door muggen wordt overgedragen, verspreidt zich snel over het continent. Ook in Europa zijn inmiddels de eerste besmettingen gemeld.

In tegenstelling tot Ebola is het Zika-virus niet fataal; het vergroot wel de kans op geboorteafwijkingen, zoals hersenbeschadigingen en te kleine schedels. Ook dit is een ernstig risico. De WHO heeft de virusuitbraak dan ook als een internationale noodsituatie bestempeld.

Het Zika-virus maakt eens te meer duidelijk hoe nauw verbonden landen wereldwijd zijn; een virus beperkt zich nu eenmaal niet tot de grenzen van een land. De permanente dreiging van besmetting zorgt niet alleen voor sociale onrust, maar heeft ook economische gevolgen. Mensen stellen hun reizen bijvoorbeeld uit, zowel privé als zakelijk. Vooral bij landen die sterk afhankelijk zijn van toerisme kan de schade daardoor fors oplopen. De Wereldbank voorspelt dat het Zika-virus alleen al in Latijns-Amerika een schadepost veroorzaakt van 3,5 miljard dollar.

Voor de noodzaak van voorbereiding zijn argumenten te over. Zo is het allereerst uw zorgplicht naar werknemers. Als zij tijdens werk of zakenreizen besmet raken, kunt u naast uitval van de medewerkers ook te maken krijgen met claims. Soms kunnen contracten met leveranciers of klanten niet worden nageleefd, omdat de kans op besmetting te groot wordt en de veiligheid van werknemers niet meer kan worden gegarandeerd of omdat de (productie)capaciteit binnen uw organisatie onvoldoende is door grootschalige uitval van medewerkers. Dat kan tot extra claims leiden. “Force-majeur”-clausules, die u beschermen bij overmacht - kunnen bij dat laatste risico helpen. Met het oog op uw bedrijfscontinuïteit is het dan ook verstandig om alternatieve leveranciers voorhanden te hebben.

Kortom, de mogelijke gevolgen van een virusuitbraak zijn niet te onderschatten. Een programma van maatregelen is geen luxe, maar een noodzakelijk middel waarmee u zowel uw bedrijf als uw werknemers een dienst bewijst.

U vraagt zich wellicht af: is mijn bedrijf wel voor te bereiden op een virusuitbraak? Het antwoord is ja, want een uitbraak ontwikkelt zich altijd volgens een vaste fasering. Een plan met maatregelen per fase houdt de kans op besmetting beperkt.

Voor het geval zich een uitbraak voordoet, heeft de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) een fasering ingesteld. Die fasering beschrijft hoe een beperkt virus zich ontwikkelt tot een zeer ernstige variant, waarbij een groot aantal mensen als gevolg van besmetting overlijdt. Voor de (pandemie)planning binnen uw organisatie is het belangrijk om te bepalen op welk scenario u voorbereid wilt zijn. Als dat vastligt, kunt u onderstaande punten voor uw organisatie inzichtelijk maken:

  • Hoe raakt de situatie de verschillende processen binnen uw organisatie? Denk aan uw eigen producten en diensten, die van uw toeleveranciers, administratieve processen en transport.
  • Welke maatregelen van de (lokale) overheid zullen een belemmering zijn voor uw bedrijf? Denk aan het afsluiten van wegen, luchthavens, grensovergangen en importverboden uit landen waar de virusuitbraak hevig is.
  • Welke maatregelen gaat u instellen om verspreiding van een virus onder uw medewerkers tegen te gaan? Denk aan zoveel mogelijk mensen vanuit huis laten werken, het afzeggen van zakenreizen, alleen noodzakelijke (productie)processen draaiende houden en intensiever schoonmaken binnen uw bedrijf.
  • Hoe is crisismanagement binnen uw organisatie belegd? Is er een crisisorganisatie? Hoe is crisiscommunicatie geregeld? Hoe zijn de verschillende taken en verantwoordelijkheden tijdens een crisis verdeeld? Welke instanties en/of (lokale) overheden zijn van belang in geval van een crisis?

Bovenstaande punten vormen de basis voor een actieplan, gefaseerd conform de ontwikkeling van een virusuitbraak. In zo’n plan staan ook strategische besluiten, waarmee de organisatie tijd bespaart ten tijde van de crisis. Einddoel is dat u de impact van een virus op uw organisatie beperkt door doelgerichter handelen. De continuïteit van uw organisatie staat daarbij altijd voorop.