Netherlands

Loading

Risk Impact: Bitcoins en zelfvarende schepen nu al koersbepalend

November 2017

Risk Impact is een uitgave van Aon Global Risk Consulting (AGRC), waarin de actuele risico’s en hun potentiële impact voor het Nederlands bedrijfsleven worden besproken. Wat speelt er in de wereld, wat betekent dit voor u en wat kunt u doen om de impact op uw bedrijf te beheersen en beperken?

De Bitcoin leek ooit futuristisch, maar is nu een digitale realiteit én volop in het nieuws. De koers van de cryptomunt liep vorige maand op tot maar liefst 10.000 euro – een stijging die bijna niemand had voorzien. Bedrijven, beurzen en beurshandelaren volgen de koersontwikkeling met steeds meer belangstelling. Moet u ook iets met de Bitcoin? En zo ja: wat brengt dat met zich mee? Kent u de bijkomende risico’s ook?

Ook autonoom rijden en autonoom varen kan binnenkort allebei, zo liet Rijkswaterstaat vorige maand aan beursbezoekers zien. Deze innovaties bieden niet alleen eindeloos veel kansen, maar brengen ook risico’s met zich mee voor de hele transportsector, van binnenvaartschipper tot wegtransporteur. Heeft u al bedacht wat ze voor uw organisatie kunnen betekenen?

De Bitcoin: het onzekere geld van morgen
Investeren in de Bitcoin wordt met de dag riskanter. De munt heeft alle eigenschappen van een bubbel; de afgelopen vijf jaar steeg hij maar liefst 5000% in waarde en dit jaar alleen al vertienvoudigde de koers. Forse koersdalingen kende de munt ook. Zo crashte de Bitcoin al een keer met 38, 40 en 29 procent.

Niet alleen de wisselvallige koers maakt van de Bitcoin één van de ‘emerging risks’ voor organisaties. Ook twee recente incidenten gelden als een waarschuwing. Bij Parity, een soort digitale portemonnee voor het opslaan van cryptomunten, werd door een programmeerfout ineens zo’n 250 miljoen euro aan een bepaald type bitcoin volledig onbereikbaar. Bij NiceHash stalen hackers bitcoins met een geschatte waarde van ruim 50 miljoen euro. Op het platform NiceHash kunnen mensen rekenkracht (ver)huren voor het ‘minen’ van bitcoins, de term voor het genereren van nieuwe digitale munten.

De risico’s van Bitcoin:

  • Bewaar- en diefstalrisico
    Het incident bij NiceHash is een gevolg van het bewaarrisico van cryptomunten. Dat risico is vergelijkbaar met bijvoorbeeld geld of goud. Ook grote hoeveelheden opgespaarde Bitcoins trekken nu eenmaal de aandacht van dieven. Die dieven zijn in dit geval hackers die het met name op slecht beveiligde computers hebben gemunt.
  • Risico van overheidsingrijpen en beperkt toezicht
    Zowel de AFM als De Nederlandsche Bank waarschuwden onlangs voor de risico’s van de Bitcoin omdat zij transacties met de munt niet kunnen controleren. Door het gebrek aan toezicht leent de munt zich perfect voor zwarte handel, belastingontduiking en het witwassen van geld. Als daar ooit daadwerkelijk sprake van (b)lijkt en de overheid grijpt in, kan dat grote impact hebben op zowel de waarde als het gebruik van de munt.
  • Technisch en continuïteitsrisico
    De software achter Bitcoin is relatief nieuw en daardoor onbetrouwbaar. Kan die software de toenemende belangstelling en het gebruik van de munt op grote schaal wel aan? Tot op heden zijn extreem grote hoeveelheden transacties binnen het Bitcoin-netwerk nog niet getest.
  • Risico van een bubble
    Bij de dot-com-bubbel stegen de aandelenkoersen van internetbedrijven schier eindeloos, tot de bel in 2000 barstte met een klap. Analisten waarschuwen steeds vaker voor zo’n zelfde bubbel met cryptomunten.

Logische ‘slachtoffers’ van de Bitcoin zijn banken en andere financiële dienstverleners, zoals creditcardmaatschappijen. Maar ook sectoren zoals de retail kunnen hard worden geraakt. Ons advies voor úw organisatie is (ongeacht uw sector):

  1. Inventariseer alle kansen die de munt biedt voor uw bedrijf én voor uw concurrenten, afnemers en leveranciers.
  2. Werk ook de risico’s helemaal uit om de impact ervan te bepalen.
  3. Tref passende maatregelen, zowel op korte als middellange termijn, die de risico’s het hoofd kunnen bieden en uw organisatie kunnen beschermen.

Zelfvarende schepen volgen auto’s op de voet
Dat technologie steeds sneller oprukt in de transportsector bleek vorige maand op de Smart Shipping Challenge in Rotterdam. Daar konden bezoekers voor het eerst met zelfvarende schepen ‘spelen’. Deze innovatie is een grote aanwinst voor de binnenvaart in verband met de steeds strengere milieudoelstellingen en het groeiende personeelstekort; zelfvarende schepen hebben minder personeel nodig.

Ondanks alle kostenbesparingen en concurrentievoordelen brengt autonoom varen ook risico’s met zich mee. Denk aan het uitvallen van de volledig digitale aansturing van een schip. Een aanvaring als gevolg van zo’n storing kan een complete vaarweg blokkeren en daarmee de continuïteit van talloze bedrijven in gevaar brengen. Hoe hoog de kosten van zo’n incident kunnen oplopen, bleek bij de aanvaring bij Grave eerder dit jaar. De gevolgkosten van aansprakelijkheidsclaims voor inkomstenderving van andere bedrijven waren torenhoog.

Maar de ontwikkeling heeft niet alleen risico’s in petto voor de binnenvaart, maar ook andere onderdelen binnen de transportsector moeten deze ontwikkeling nauwgezet volgen. Het concurrentievoordeel dat deze technologie voor de binnenvaart oplevert (kans), heeft een keerzijde voor bijvoorbeeld de wegtransporteurs. Als de tarieven in de binnenvaart omlaag gaan, kan het vervoer per schip wel eens gaan stijgen ten koste van vervoer over de weg. Deze ontwikkeling in combinatie met de economische groei en daarmee gepaarde gaande stijging van de filedruk kan voor wegtransporteurs een aanzienlijk omgevingsrisico met zich brengen.

Om de risico’s voor uw organisatie goed te kennen en hierop passende maatregelen in te zetten, is het belangrijk om een risicoanalyse uit te voeren. Hierbij moet je niet alleen naar risico’s in de organisatie kijken (bijvoorbeeld brand, diefstal en arbeidsongevallen), maar ook daarbuiten. Wat gebeurt er in mijn omgeving? En denk hierbij zowel aan leveranciers, klanten, wetgeving, maar ook aan dergelijke nieuwe ontwikkelingen in je eigen sector, maar ook bij concurrerende sectoren. Dit inzicht is van belang om ervoor te zorgen dat u niet buiten spel gezet wordt en de continuïteit gewaarborgd blijft.

Naast het kennen van de risico’s en hierop inspelen in de operationele sfeer, is het net zo belangrijk om ervoor te zorgen dat de risico’s ook gefinancierd zijn. Als het incident zich voordoet, moet u de gevolgen ervan namelijk wel kunnen dragen. Belangrijke aspecten in dit kader zijn de verzekeringen geregeld en contractuele afspraken over aansprakelijkheden. Zorg bijvoorbeeld altijd dat uw verzekeraar ervan op de hoogte is als u met nieuwe technologie aan de slag gaat. Zo weet u zeker dat u bij een incident ook echt een beroep kunt doen op uw polis.

Aon kan helpen
Heeft u vragen over opkomende risico’s zoals de Bitcoin en zelfvarende schepen en wilt u deze samen met ons verkennen? Neem dan gerust contact met ons op. Onze mensen staan voor u klaar.