Netherlands

Risicobereidheidsonderzoek: twee vliegen in één klap

 
Het nieuwe financieel toetsingskader (nFTK) stelt sinds december 2014 nieuwe voorwaarden aan pensioenfondsen. Eén van de belangrijkste nieuwe verplichtingen is het risicobereidheidsonderzoek, waarmee pensioenfondsen voortaan de risicobereidheid onder deelnemers en pensioengerechtigden moeten onderzoeken. Wat is de meerwaarde van zulk onderzoek?

De uitkomsten van risicobereidheidsonderzoek zijn voor pensioenfondsen een belangrijke basis voor het beleggingsbeleid. Pas als ze weten hoeveel risico deelnemers en pensioengerechtigden willen én kunnen lopen met hun oudedagvoorziening, kunnen ze een gefundeerde keuze maken voor de zogenaamde beleggingsspagaat: de keuze tussen ‘zekere armoede of onzekere rijkdom’.
 

Bezwaren
Toch zijn er ook bezwaren tegen risicobereidheidsonderzoek. Zo zou het begrip ‘risico’ voor veel respondenten onduidelijk zijn. Ook zou de materie te lastig zijn, waardoor deelnemers geen afgewogen oordeel kunnen vellen. Bovendien zouden de vragen in risicobereidheidsonderzoek vaak sturend zijn en daardoor vooral gewenste antwoorden opleveren. In plaats van een sterke basis zijn de uitkomsten dan eerder een lege huls.

Er is nog een veel gehoord bezwaar: het beleggingsbeleid van pensioenfondsen zou überhaupt niet bepaald moeten worden door deelnemers met minder kennis en beperkte interesse in hun pensioen. Dat leidt tot kortetermijnbeslissingen. Een pensioenfondsbestuurder zou van zichzelf een goede huisvader moeten zijn, die een solide beleid voert. Het toetsen van zijn deskundigheid en competenties zou voldoende moeten zijn.

Twee vliegen in één klap
Pensioenfondsen zelf hebben vooral positieve ervaringen met risicobereidheidsonderzoek. Ze zijn blij te weten wat het risicodraagvlak en de wensen van deelnemers en pensioengerechtigden zijn. Het onderwerp ‘pensioen’ leeft na onderzoek vaak veel meer op de werkvloer. Zo slaan fondsen twee vliegen in één klap. Met een eenvoudige en neutraal opgestelde vragenlijst is bovendien te voorkomen dat het onderzoek sturend is en deelnemers de materie te moeilijk vinden.

Risicobereidheidsonderzoek leidt in combinatie met de deskundigheid van het bestuur van een fonds tot een beter beleggingsbeleid. De grootste winst van het nFTK is misschien wel dat deelnemers daar nu meer dan ooit bij betrokken zijn.