Netherlands

Hoog geautomatiseerde auto's op RDW-testbaan Lelystad

 

Test brengt verzekeringsoplossing zelfrijdende auto stap dichterbij

De techniek van hoog geautomatiseerde auto's is volop in ontwikkeling. De risico's en kansen op het gebied van verkeersveiligheid van auto's die voorzien zijn van vergaande rijondersteuning, zoals Adaptive Cruise Control (ACC) en Lane Keeping Assist (LKA), zijn echter nog niet volledig duidelijk. Eind oktober testten wij daarom, samen met de partners Royal HaskoningDHV, Business Lease Nederland en Prodrive Training, twaalf hoog geautomatiseerde auto's van verschillende merken op de testbaan van de RDW in Lelystad.

De ACC die zelf de snelheid van de auto aanpast aan de voorliggende weggebruiker of de LKA dat zonder tussenkomst van de bestuurder bijstuurt als de auto onbedoeld van rijbaan wisselt. Het zijn slechts twee voorbeelden van technische snufjes die autorijden comfortabeler en veiliger maken. Hoe meer de techniek overneemt, hoe veiliger autorijden wordt. De introductie van zelfrijdende auto's in het straatbeeld lijkt dan ook een kwestie van tijd. Wat een aantal jaar geleden nog toekomstmuziek was, is tegenwoordig technisch al mogelijk: een auto waarin de bestuurder slechts passagier is.

Wat zijn de nieuwe risico's?
Maar wat is de maatschappelijke impact van een voertuig dat volledig autonoom veiligheidssituaties inschat en daarop anticipeert? Wie is aansprakelijk bij een ongeluk met een zelfrijdende auto? Wat zijn de consequenties voor verzekeraars, autobranche en overheid als het aantal ongelukken drastisch daalt? Welke aanpassingen in wet- en regelgeving zijn nodig en welke nieuwe risico's brengt de zelfrijdende auto met zich mee?

Actieve en internationaal leidende rol
Analyse van de testresultaten brengt de risico's en kansen beter in kaart en draagt bij aan betere aansluiting van wet- en regelgeving, waardoor ook verzekeringsoplossingen een stap dichterbij komen. Nederland heeft daarin een bijzondere positie: minister Schultz van Haegen neemt het initiatief op innovatieve mobiliteit door een actieve en internationaal leidende rol te spelen bij de introductie van zelfrijdende auto's op de openbare weg.

Vaak kiezen met de portemonnee
Wij gebruiken de testresultaten daarnaast om ook werkgevers aan te spreken op hun zorgplicht als het gaat om het faciliteren van veilige mobiliteit. Veel zakelijke rijders kiezen met hun portemonnee als het gaat om vervanging van hun leaseauto. Te weinig valt de keus op veiligheidsaccessoires zoals Adaptive Cruise Control, Blind Spot en Lane Keeping. Doordat de automaat onder zakelijke rijders aan populariteit wint, komen deze accessoires voor meer automobilisten binnen handbereik. Dat zal leiden tot een veiliger weggedrag.

Te weinig onderzoek beschikbaar
De test volgt op het onderzoeksrapport 'Aansprakelijkheidsrisico's en verzekerbaarheid zelfrijdende auto's', waarin Aon de belemmeringen en kansen van technologische innovatie in voertuigen in kaart brengt voor de verzekeringsindustrie. Evert-Jeen van der Meer, Industry Director Automotive bij Aon Risk Solutions en initiator van de praktijktest geeft daarbij aan: "Het ontbreekt momenteel aan uniformiteit; autofabrikanten zoeken op dit vlak de grenzen op als het gaat om wet- en regelgeving."

De invloed van zelfrijdende technologie op schade en veiligheid is in de praktijk nog onvoldoende onderzocht, stelt hij. "Deze test met auto's uit de showroom onderzoekt wat er gebeurt als auto's 'connected' op een afgesloten testbaan achter elkaar rijden en de bestuurder tijdelijk even passagier wordt."

Learning by doing
Het is technisch al lang mogelijk om met meerdere auto's te 'platoonen' op de openbare weg, zo zegt Van der Meer. "Testen met vrachtwagens vinden plaats, maar bij de meer dan één miljoen zakelijke rijders die Nederland telt, staat het nog in de kinderschoenen. Stapsgewijs gaan we naar de situatie dat volledig zelfrijdende auto's op de openbare weg rijden. Met behulp van 'learning by doing' wil Aon deze transitieperiode aanzienlijk verkorten.

Nog voor het einde van het jaar verwachten wij de analyse van de testresultaten af te ronden. "Daartoe evalueren we hoe de voertuigen in verschillende situaties reageren en wat de ervaringen van de bestuurders zijn," aldus Peter Morsink, verkeersexpert bij Royal HaskoningDHV. De volgende test van de partners is het onderzoeken hoe het overige verkeer op de openbare weg reageert op meerdere auto's die op korte afstand 'connected' achter elkaar rijden.

Voorlopige conclusies
In het algemeen helpen de geteste rijondersteuning-systemen de bestuurder om in voorspelbare verkeerssituaties comfortabel en veilig te rijden. Maar er zijn ook aandachtspunten: wanneer de voorste auto's bij platoonen vrij stevig moeten remmen, blijken de voertuigen aan de achterkant niet in staat om automatisch snel genoeg te reageren. Bestuurders moeten dus zelf alert blijven en het systeem helpen door mee te remmen. Verder kijken dan de directe voorganger is daarbij cruciaal.

Coöperatieve systemen waarbij een remmende auto een bericht communiceert naar achterliggende auto's worden al getest in vrachtwagens. "Deze technologie is al in een vergevorderd stadium van ontwikkeling," aldus Van der Meer. "Daarmee komt het veilig platoonen op bijvoorbeeld een 'dedicated lane' snel dichterbij."

Nederland als voortrekker
Het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie in 2016 is volgens Aon een uitgelezen kans om het onderwerp autonoom rijden scherp op de agenda te krijgen. Een belangrijk punt voor verzekeraars is daarbij de sterk variërende verzekerde limieten voor schaden veroorzaakt door (autonome) voertuigen aan andere verkeersdeelnemers. Europese harmonisatie zou deze drempel weg kunnen nemen. Nederland zal ook vanuit zijn ambitie om als test- en toepassingsland voor smart mobility voorop te lopen, moeten komen tot passende voertuigregelgeving en wetgeving voor zelfrijdende voertuigen.

Whitepaper 'Als de auto autonoom wordt'
Aon neemt het voortouw in de analyse van de aansprakelijkheid en verzekerbaarheid van geautomatiseerde voertuigen. Deze verkennende analyse is mogelijk gemaakt door diverse bedrijven in het automotive segment, verzekeraars en het ministerie van Infrastructuur en Milieu. In onze whitepaper staan de belangrijkste bevindingen van de analyse beschreven. In het bijzonder is onderzocht wat de gevolgen zijn voor aansprakelijkheid en verzekerbaarheid bij zelfrijdende auto's. Want dat de verzekeringsmarkt een cruciale rol speelt bij de introductie van de zelfrijdende auto in het straatbeeld, is zeker.