Netherlands

Zorgverzekeraars worden toch niet gezien als aanbestedingsplichtig

 

In juni 2014 heeft een voorzieningenrechter de uitspraak gedaan dat CZ Zorgverzekeringen medische hulpmiddelen niet mag inkopen bij één zorgverlener. De rechter zag CZ (en daarmee alle zorgverzekeraars) als publiekrechtelijke instelling, zodat er sprake moet zijn van een aanbesteding volgens de Aanbestedingswet.

Mogelijke gevolgen uitspraak
Als publiekrechtelijke instelling moet CZ de inkoop van zorg aanbesteden volgens de regels van de Aanbestedingswet. Daarbij moet rekening worden gehouden met alle zorgaanbieders. Een aanbesteding mag niet zodanig van omvang zijn dat (kleine) zorgaanbieders niet mee kunnen doen. Hierdoor kunnen zorgverzekeraars minder aan zorgsturing doen, omdat zij grote aanbestedingen in delen moeten aanbieden op de markt. Dit maakt de inkooppositie van zorgverzekeraars minder sterk met als mogelijk gevolg dat de kosten in de zorg mogelijk kunnen gaan stijgen.

Zorgverzekeraars waren het absoluut niet eens met de uitspraak van de rechter. CZ is dan ook in hoger beroep gegaan, daarin gesteund door andere zorgverzekeraars en brancheorganisatie Zorgverzekeraars Nederland. Op 12 mei 2015 heeft het gerechtshof uitspraak gedaan.

Redenering Voorzieningenrechter
De Voorzieningenrechter constateert dat zorgverzekeraars, als gevolg van een aantal publiekrechtelijke waarborgen in de Zorgverzekeringswet, niet onder normale marktomstandigheden werkzaam zijn. Dit leidt er onder andere toe dat de Voorzieningenrechter een zorgverzekeraar als aanbestedingsplichtig heeft aangemerkt.

Uitspraak Gerechtshof
Het Gerechtshof is het hier niet mee eens. De bedoeling van de Zorgverzekeringswet is dat er concurrentie bestaat tussen zorgverzekeraars onderling. De vereveningsbijdrage die zorgverzekeraars ontvangen moet juist zorgen voor een gelijk speelveld. Zorgverzekeraars kunnen ook failliet gaan. De vereveningsbijdrage doet niet af aan het economisch risico van zorgverzekeraars. Het Gerechtshof concludeert dan ook dat zorgverzekeraars niet als publiekrechtelijke instelling moet worden beschouwd volgens de Aanbestedingswet.

Gevolg
Als zorgverzekeraars als publiekrechtelijke instelling gezien worden en dus aanbestedingsplichtig, heeft dit grote gevolgen op de invloed van zorgverzekeraars op de kosten van de gezondheidszorg. Zij oefenen dan met hun inkoopmacht vrijwel geen invloed uit op zorgverleners. In feite zou dat een soort bom onder het zorgstelsel hebben gelegd, waarin juist nadrukkelijk een rol is weggelegd voor privaatrechtelijke zorgverzekeraars. De uitspraak van het Gerechtshof is dan ook logisch, gelet op de achtergronden van het zorgstelsel.