Netherlands

Zorginkoop: meer invloed in zicht

 

Hoeveel invloed hebben verzekerden nu echt op het zorginkoopbeleid van hun zorgverzekeraar? Te weinig, oordeelt minister Schippers naar aanleiding van een rapport van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ). Om consumenten meer invloed te geven, komt ze binnenkort met een wetsvoorstel. De hoofdlijnen klinken veelbelovend maar nu al juichen, is te vroeg.

Het idee van medezeggenschap voor verzekerden is niet nieuw: de Zorgverzekeringswet verplicht zorgverzekeraars nu al om in hun statuten een redelijke invloed van de verzekerden op het beleid op te nemen. Helaas blijkt deze vage omschrijving in de praktijk vaak een wassen neus. Meestal komt het erop neer dat zorgverzekeraars een ledenraad oprichten die weinig echte invloed heeft.

Permanente vertegenwoordiging
Het nieuwe wetsvoorstel verplicht zorgverzekeraars om een permanente vertegenwoordiging van hun verzekerden in te stellen. Die moet in ieder geval invloed hebben op het (jaarlijkse) zorginkoopbeleid. Het concept-beleid moet dus ook tijdig in te zien zijn. In geval van een verzekeringsgroep volstaat een afvaardiging van alle verzekerden. Verzekeraars zijn vrij om per bedrijfsonderdeel een vertegenwoordiging op te richten. Naast de permanente vertegenwoordiging moeten ook alle andere verzekerden zich kunnen uitspreken over de hoofdlijnen van het zorginkoopbeleid.

Deze voorschriften zijn een stuk concreter dan nu. Zorgverzekeraars kunnen niet langer zelf vastleggen hoe en waarop verzekerden invloed hebben; verzekerden stemmen daar zelf over mee.

Indirect biedt het nieuwe voorstel ook mogelijkheden voor u als werkgever. De permanente vertegenwoordiging moet immers een representatieve afvaardiging zijn van het verzekerdenbestand, en ruim twee derde (67%) van de verzekerden is aangesloten bij een zorgcollectiviteit. Daar heeft u als werkgever ook inhoudelijk invloed op. Onlangs nog pleitte minister Schippers zelf voor meer en betere zorginhoudelijke afspraken binnen zorgcollectiviteiten. In dat kader gaat het wetsvoorstel niet ver genoeg. Niet alleen verzekerden, maar ook werkgevers die een collectief zorgcontract hebben afgesloten, zouden meer invloed op zorgverzekeraars moeten krijgen.

Raadgevende of bepalende invloed
Toch is het zaak om niet te vroeg te juichen. Zo klinken de uitgangspunten van het wetsvoorstel nog enigszins als een raadgevend referendum: verzekerden kunnen wel hun mening geven, maar de verzekeraar bepaalt. Daarbij is maar de vraag of verzekeraars hun inkoopbeleid helder beschrijven. De stukken die zij nu jaarlijks verplicht op hun website publiceren, blijken vooral voor leken vaak onleesbare taal.

Het wetsvoorstel zal eind 2016 of begin 2017 naar de Tweede Kamer worden gestuurd. Het is te hopen dat verzekerden én werkgevers in de nieuwe wet daadwerkelijk meer invloed op zorginkoop krijgen. Wie voor zijn zorg betaalt, verdient immers ook een stem. Dat geldt in het bijzonder voor werkgevers.