Netherlands

De mythen over Europese pensioenfondsen opgehelderd

 

Veel grote werkgevers en pensioenfondsbestuurders baseren hun beeld van een Europees pensioenfonds op vooroordelen, zo blijkt uit onderzoek van Aon. Ook in mijn dagelijkse werk merk ik vaak dat wij Nederlanders wat België aangaat, nogal wat vooroordelen hebben. Er zijn geen bouwregels, de wegen zijn slecht en je betaalt weinig belasting. Om dan maar te zwijgen over hun regelgeving wat betreft pensioenen. Ergens diep in het Nederlandse gevoel denken wij blijkbaar superieur te zijn aan onze zuiderburen.

Hoe zit het ook alweer in Nederland met de pensioenregels?
In Nederland zitten wij sinds 2006 in het financieel toetsingskader (FTK) en sinds 2015 in het aangepaste nieuwe financieel toetsingskader. Tot 2006 gold er een maximale rekenrente van 3% of 4%. Lager mocht altijd, hoger niet. Dat was helaas de aanleiding om als pensioensector het FTK te omarmen. In het FTK mocht gerekend worden met de marktrente en die was bij het ontwerp van de wet in de jaren 2004 en 2005 ruim meer dan 4%. In die gedachte van 2004 en 2005 steeg de dekkingsgraad dan royaal. Sinds 2006 is de 10-jaarrente echter niet meer boven de 4% geweest.

Welke regels gelden er dan in België?
Organisaties stellen elke drie jaar een businesscase op voor de regels van de eigen pensioenregeling, waarbij de beleggingen en verplichtingen (middels een ALM-studie) worden doorgerekend. De beleggingskeuzes, en dus ook de verwachte opbrengsten, passen bij het deelnemersbestand. De voorzieningen worden naar beste inschatting bepaald. De rente die wordt gebruikt voor het contant maken, is de rente die past bij de verwachte opbrengsten (dus afhankelijk van de mix tussen vastrentende waardes en zakelijke waardes) met een kleine marge uit voorzichtigheid (prudentie).

Pensioenregeling altijd volledig gefinancierd
Het uitgangspunt is dat de pensioenregeling altijd volledig is gefinancierd. Onderdekking bestaat niet in België. Is er een bijstortingsverplichting afgesproken dan moet een tekort in januari zijn aangevuld. Is er geen bijstortingsverplichting afgesproken dan wordt er gekort op de aanspraken/pensioenen.

Deze korting dient of onmiddellijk en onvoorwaardelijk te worden doorgevoerd, of over vijf jaar. De opgebouwde pensioenen en uitkeringen blijven dan vijf jaar lang gelijk en worden daarna pas verlaagd. Dit wordt wel direct in de dekkingsgraad verwerkt, zodat deze weer 100% is. Als de dekkingsgraad voldoende stijgt, dan kan de korting weer ongedaan gemaakt worden alvorens de vijf jaar zijn verstreken. Er moet wel direct worden gecommuniceerd aan de (voormalige) deelnemers dat er sprake is van een korting.

Indexatie vanaf dekkingsgraad van 100%
In Nederland geldt de regel van toekomstbestendig indexeren. Met andere woorden, je moet de hoogte van de indexatie meerdere jaren kunnen financieren. In België geldt dat indexatie, herstel van kortingen en inhaalindexatie in principe al direct kan vanaf een dekkingsgraad van 100%. Wel dient nagegaan te worden of er dan sprake is van een consistent geheel met niet te veel volatiliteit. Er zijn geen specifieke regels binnen het Belgische kader hierover. Wel ziet de Belgische toezichthouder FSMA erop toe dat de uitkeringen niet te veel fluctueren.

IORP II biedt ruimte voor initiatief
Voor pensioenen heeft Europa de pensioenrichtlijn IORP II uitgevaardigd. In Nederland zijn wij naarstig aan het kijken op welke wijze IORP II in onze regels geperst kan worden. Maar IORP II gaat juist uit van principle based en biedt ruimte aan initiatieven die passen bij de bedrijfstak, onderneming en het individu. Nederland stelt zich qua pensioenen op als verheven. Wij zijn een afgesloten eiland binnen Europa en grensoverschrijdende transacties worden met extra zekerheden door DNB behoed, dan wel voorkomen.

Bovenstaande illustreert dat hoewel de Belgische pensioenregelgeving meer mogelijkheden biedt, en wellicht flexibeler is, dat zeker niet wil zeggen dat deze minder betrouwbaar zou zijn en meer onverantwoorde risico’s met zich meedraagt. Het loont dus om een Europees pensioenfonds, ook als deze in België is gevestigd, als serieuze optie te beschouwen wanneer u naar een nieuw pensioenfonds zoekt.