Netherlands

Column Fine Art Magazine Tableau november 2014

 

VAN OVERHEIDSWEGE

Deel deze pagina

Een mini-documentaire over drie verzamelaars van schoenlepels, kattensnorharen en ananas-parafernalia (u leest het goed) vormde vorige maand de ludieke opening van het 8e Museumcongres. De Museumvereniging had dit jaar als thema Collectie Boppe, een verwijzing naar de locatie Leeuwarden met lezingen en workshops in onder meer het nieuwe Fries Museum. De amateur-collectiebeheerders in de openingsfilm vormden de opmaat voor de aanwezige diverse professionals uit en rond de museumwereld. De commissie Putters (Sociaal en Cultureel Planbureau) presenteerde haar rapport Musea voor Mensen, waarin de betekenis van musea centraal wordt gesteld: voor de samenleving, voor mensen. Museumdirecteuren en andere deelnemers wisselden gedachten en inzichten uit over diverse aspecten van museale collecties. Hoe collecties zichtbaarder en toegankelijker voor publiek te maken, onder meer door het vergemakkelijken van uitlenen uit eigen collecties aan collega-musea.

tableau november

Axel Rüger (het Van Gogh Museum), Karin van Gilst (algemeen directeur het Stedelijk Museum Amsterdam), Wim Pijbes (hoofddirecteur, het Rijksmuseum), Andrea van Pol (presentator & redacteur)
 

Ten aanzien van de internationale collectiemobiliteit - het van buitenlandse musea in bruikleen krijgen van kunstwerken uit hun collecties voor tentoonstellingen in Nederlandse musea - heeft minister Bussemaker van het ministerie van OCW eind september jl. een belangwekkende brief aan de Tweede Kamer gestuurd. Hierin schrijft zij aan de Kamer: “Gezien het belang van de indemniteitsregeling voor de museale sector en het toenemend gebruik ervan, mede dankzij de (her-)opening van diverse instellingen, is besloten het plafond van de regeling niet te verlagen.” Waar doelt zij op met ‘indemniteit’, ‘het plafond’ en wat is de betekenis van kunstverzekering hierbij?

Bij het organiseren van een tentoonstelling maken de verzekeringskosten - naast de transportkosten - een belangrijk deel uit van de begroting. Bruikleengevers van kunstwerken voor een tentoonstelling, vaak buitenlandse musea of particuliere verzamelaars, verlangen doorgaans dat hun werk tegen alle risico’s, van spijker tot spijker wordt verzekerd. En hoewel de internationale premietarieven niet zijn verhoogd, zijn de verzekeringskosten door de jaren heen wel gestegen. De verklaring daarvan ligt in de stijging van de waarden van de kunstwerken. Hetzelfde tarief over een hogere waarde betekent uiteraard meer verzekeringskosten voor het museum dat de tentoonstelling organiseert.

tableau november

Om bijzondere tentoonstellingen toch mogelijk te maken is door de ministeries van OCW en Financiën de Indemniteitsregeling ingesteld. Deze is voor het eerst toegepast voor de grote Van Gogh tentoonstelling in 1990. De regeling houdt in dat als een tentoonstelling aan een aantal criteria voldoet de Nederlandse staat garant staat voor eventuele schade aan de bruiklenen. De verzekeraar die het risico primair volledig dekt, krijgt hierdoor financiële rugdekking en kan daardoor de premie aanzienlijk verlagen. Het risico voor de overheid mag op enig moment niet meer zijn dan EUR 300 miljoen. Dat is het plafond. Daarboven draagt de verzekeraar het risico volledig. Het relatief goede nieuws in de brief is nu dat ondanks het beleid van het doorhalen van diverse andere garantieregelingen deze indemniteitsregeling in stand blijft. Dit helpt musea in het blijven tentoonstellen van bijzondere collecties.

Mocht u overigens nieuwsgierig zijn naar de collecties van de sympathieke amateur-collectiebeheerders uit de mini-documentaire dan vindt u het filmpje op Youtube onder het trefwoord ‘Museumcongres 2014’. Kunt u ‘de Rembrandt’ onder de kattensnorharen bewonderen. Want u weet ‘Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd’. Veel kijkplezier!

Marcel Schreuder
Registermakelaar in Kunstverzekeringen
Aon ArtScope, aonfineart@aon.nl