Netherlands

Verkiezingsjaar 2017: wat belooft dat voor zorg?

 

Nederland mag in maart 2017 naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Zorg is een ‘groter’ thema dan ooit, want de kosten van zorg nemen hand over hand toe. Wat zeggen politieke partijen in hun verkiezingsprogramma’s over de zorg?

De meeste politieke partijen stellen in hun verkiezingsprogramma dat het verplichte eigen risico verlaagd of zelfs afgeschaft moet worden. De regeringspartijen gaan minder ver: zij willen het verplichte eigen risico per 2017 niet verhogen.

Het Centraal Planbureau (CPB) rekende in 2015 uit wat de financiële gevolgen zijn van uiteenlopende keuzes die politieke partijen op het gebied van zorg kunnen maken. Het afschaffen van het verplichte eigen risico bleek jaarlijks zo’n 3,7 miljard euro te kosten. Dat zou inhouden dat zorgpremies en de inkomensafhankelijke bijdrage ook met maar liefst 8% moeten stijgen. Een lager verplicht eigen risico bleek ook een ‘dure’ optie. Een verlaging van 100 euro kost volgens het CPB ongeveer 940 miljoen euro per jaar: een stijging van zo’n 2%.

De weerstand tegen het verplichte eigen risico komt vooral voort uit de hoogte van het bedrag (385 euro). Dat zou dusdanig veel zijn dat het niet alleen onnodige ‘zorgconsumptie’ remt, maar ook tot zorgmijding leidt. In dat laatste geval is het middel natuurlijk erger dan de kwaal.

Zorgstelsel onder vuur
Ook het zorgstelsel als zodanig ligt onder vuur. Drie politieke partijen – 50Plus, SP en de Partij voor de Dieren – willen af van het private model en terug naar een nationaal zorgfonds. De financiële onderbouwing van dit plan is echter nogal summier: het is maar zeer de vraag of het afschaffen van concurrentie ook werkelijk geld bespaart. Bovendien brengt de introductie van een nieuw zorgsysteem hoge transitiekosten met zich mee, volgens het CPB zo’n 5,3 miljard euro. Maatregelen, zoals compensatie voor particuliere zorgverzekeraars, zouden tot maximaal 19 miljard euro aan extra kosten leiden.

Opvallend is dat alle partijen wel aandacht hebben voor preventie, maar dat in de verkiezingsprogramma’s zelden concrete maatregelen staan. Bovendien gaat het meestal over preventie in de breedste zin van het woord; preventie specifiek voor werknemers wordt minder vaak genoemd. Slechts één partij – D66 – noemt preventie op de werkvloer een aandachtspunt.

Mantelzorg vraagt extra aandacht
Betere ondersteuning voor mantelzorgers is een wens van alle politieke partijen. Veel partijen vinden bovendien dat er meer ruimte voor respijtzorg en dagopvang moet komen. Begrijpelijk, want het is breed bekend dat mantelzorgers bovengemiddeld zwaar worden belast. Dat bleek ook uit een recent rapport van de Sociaal Economische Raad (SER). Aon is blij met deze aandacht voor mantelzorgers.

Gelijk(er) speelveld vereist
Ondanks alle discussie over zorg is het goed om ons zorgsysteem niet te onderschatten. Nederland scoort steevast heel erg hoog in internationale onderzoeken; volgens het jaarlijkse onderzoek “Euro Consumer Health Index” is ons zorgstelsel al jaren de Europese nummer één.

Wel zal het nieuwe kabinet zich moeten bezighouden met de financieringen van ons zorgstelsel op langere termijn. Volgens berekeningen van het CPB stijgen de zorguitgaven de komende decennia harder dan de welvaart. Het verlagen van het verplichte eigen risico is geen oplossing; dat zal de financiële houdbaarheid alleen maar beperken. De financiering van de zorg moet breder bekeken worden dan alleen het verplichte eigen risico.

Aon vindt dat er vooral meer transparantie moet komen in de kwaliteit van zorgverleners. Marktpartijen moeten een gelijk(er) speelveld krijgen en zorgverzekeraars moeten meer onderscheidend zijn. De grote vraag is welke partijen zich voor die punten sterk gaan maken.